مدل‌سازی عوامل موثر بر استفاده روزنامه‌نگاران ایران از ابزارهای ‌تلفن‌همراه‌ هوشمند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه ارتباطات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/jcsc.2021.104090.1859
چکیده
هدف اصلی این پژوهش، شناخت «عوامل موثر بر استفاده از ابزارهای ‌تلفن‌همراه‌ هوشمند بین روزنامه‌نگاران در ایران» از طریق مدل‌سازی معادلات ساختاری است. اساس روش تحقیق این پژوهش‏، پیمایشی و در قسمت‌هایی نیز برای دسته‌بندی تعاریف از نظر خبرگان استفاده شده است. واحد مشاهده «فرد» و واحد تحلیل در دو سطح فردی و گروهی انتخاب ‌شده است. محقق در مجموع 400 نفر را به‌عنوان حجم نمونه به صورت تصادفی انتخاب کرده است. محقق کارکردهای تلفن‌همراه هوشمند در کار روزنامه‌نگاری را براساس نظر خبرگان در دو دسته «ارتباطی» و «شبکه‌ای» تقسیم‌بندی کرده است. براساس نتایج به دست آمده، «سن» تاثیر معکوسی بر میزان استفاده از تلفن‌همراه هوشمند بین روزنامه‌نگاران در ایران دارد و بر «نحوه» استفاده از تلفن‌همراه هوشمند نیز موثر نیست. «رشته تحصیلی» بر «میزان» و «نحوه» استفاده از تلفن‌همراه هوشمند موثر نیست، اما «سواد رسانه‌ای» بر «میزان» و «نحوه» استفاده از تلفن‌همراه هوشمند بین روزنامه‌نگاران در ایران موثر است. متغیرهای «سواد دیجیتالی»، «سرعت دسترسی به اینترنت»، «امکانات گوشی»، «سطح پذیرش نوآوری» و «استفاده و رضایت‌مندی» بر «میزان» استفاده از تلفن‌همراه هوشمند بین روزنامه‌نگاران در ایران موثر است و درباره «نحوه» استفاده موثر نیست.
کلیدواژه‌ها

 

ـ ارکان‌زاده یزدی، سعید. (1393). کاربردهای حرفه‌ای تلفن‌همراه هوشمند در روزنامه‌نگاری ایران. اولین همایش تلفن‌های همراه هوشمند و سبک زندگی.
ـ ارکان‌زاده یزدی، سعید. (1396). بررسی اثرات رسانه‌های نوین بر نظام رسانه‌ای ایران. رساله دکترای رشته فرهنگ و علوم پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی تهران.
ـ آکسمن، ویرژی و سانتو تیوونن. (1393). کارکردهای رسانه‌ای تلفن همراه و پیامدهای آن، ترجمه احسان موحدیان و احمدرضا شاه‌علی، تهران: انتشارات: دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها
ـ ببی، ارل (1385). روش های تحقیق در علوم اجتماعی، جلد اول، ترجمة رضا فاضل، تهران: سمت.
ـ بوروم، ایوو و استیون کویین (1396). خبرنگاری موبایلی. ترجمه احسان بخشنده. تهران: انتشارات ثانیه.
ـ دواس، دی ای. (1376) پیمایش در تحقیقات اجتماعی، ترجمه هوشنگ نایبی، تهران، انتشارات نی
ـ زمانی، عباس و تقی‌پور، فائزه. (1396). شناسایی عوامل جذابیت شبکه‌های اجتماعی تلفن‌همراه از منظر کاربران. جامعه پژوهی فرهنگی. دوره 8 شماره2: 71-45.
ـ سلطان‌آبادی، محمود (1393). روزنامه‌نگاری موبایلی، تهران: انتشارات ثانیه.
ـ سلطان‌آبادی، محمود. (1396). اصول خبرنویسی آنلاین. تهران: انتشارات ثانیه.
ـ سلطان‌آبادی، محمود و توکلی، احمد. (1390). مقایسۀ بین وبلاگ‌نویسی و روزنامه‌نگاری از دیدگاه روزنامه‌نگاران وبلاگ‌نویس. مطالعات رسانه‌ای، شماره 14: 138-121.
ـ سلطانی‌فر، محمد (1394). گفت‌وگو با روزنامه شرق با تیتر (مدرنیته ایرانی با اپلیکیشن‌های موبایلی)
ـ سیدعلوی، سیدمسعود و نقیبالسادات، سیدرضا. (1384). ساختار وبلاگ‌های فارسی روزنامه‌نگاری تحلیل محتوای وبلاگ‌های فارسی روزنامه‌نگاران ایرانی. فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 32: 173-139.
ـ سورین، ورنر و جیمز تانکارد (1381)، نظریه های ارتباط‌جمعی، ترجمه علیرضا دهقان، تهران، نشر دانشگاه تهران.
ـ شکرخواه، یونس (۱۳۸۸). سواد رسانه‌ای چیست؟ وب‌سایت همشهری آنلاین. بازیابی شده در تاریخ ۱۴ اسفند ۱۳۹۷ از نشانی:
http://www.hamshahrionline.ir/news/83516/%D9%85%D9%81%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA
ـ شهابی، محمود و جهانگردی، مجتبی. (1387). خاستگاه اجتماعی الگوهای استفاده از تلویزیون‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان در میان مخاطبان تهرانی. تحقیقات فرهنگی ایران، شماره2: 55-23.
ـ ضیایی‌پرور، حمید. (1382). وبلاگ‌نویسی و روزنامه‌نگاری در ایران: نقد و بررسی تطبیقی و تاثیر متقابل دو پدیده. رسانه،56، 49-34.
ـ عقیلی، سیدوحید و پوری، احسان. (1390). تاثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر ارتباطات بینفردی کاربران. فرهنگ ارتباطات.  شماره 3: 36-18.
ـ کتابدار، علیرضا. (1386). بررسی نقـش آموزشِ دانشـگاهی در ارتقای توانایی‌های حرفه‌ای روزنامه‌نگاری در ایران. رساله کارشناسی‌ارشد رشته علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی.
ـ کوثری، مسعود؛ جوادی‌یگانه، محمدرضا و خیرخواه، طاهره (1385). «کاربرد تلفن همراه برای کاربران ایرانی (با تاکید بر نظریه استفاده و خوشنودی)»، فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شماره7: 226- 205.
ـ متانی، مهرداد؛ صوفی، محمدعلی و رضوانی، مجتبی. (1396). بررسی عوامل اجتماعی تاثیرگذار بر مصرف رسانه‌ای. رسانه و ارتباطات، دوره ۳، شماره ۱: 3۳-23.
ـ معتمدنژاد، کاظم. (1355). وسایل ارتباط جمعی. جلد اول. تهران: دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی.
ـ منتظرقائم، مهدی و تاتار، عبدالعزیز. (1384). اینترنت، سرمایه اجتماعی و گروه‌های خاموش. مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شماره4: 245-223.
ـ مولایی، محمدمهدی و کتابدار، علیرضا. (1392). فرصت‌های تعاملی رسانه‌های اجتماعی برای برنامه‌های تلویزیونی: مطالعه به‌کارگیری سطوح روزنامه‌نگاری شهروندی در چهار برنامه صدا و سیما و شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان. رسانه، 91، 69-51.
ـ مهدی‌زاده، سیدمحمد (1389). نظریه‌های رسانه (اندیشه‌های رایج و دیدگاه‌های انتقادی)، تهران: انتشارات همشهری
ـ ویندال، اس و سیگ نیترز، بی. (1376). کاربرد نظریه‌های ارتباطات. ترجمه علیرضا دهقان، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
ـ یزدخواستی، بهجت؛ عدلی‌پور، صمدو سپهری، آسیه. (1392). تحلیل محتوای صفحات و گروه‌های شبکه اجتماعی فیسبوک با نظریه حوزه عمومی هابرماس. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، شماره5: 110-87.
Aghili, S. V., & Pouri, E. (2011). The impact of virtual social networks on users’ interpersonal communication. Communication Culture, (3), 18–36. [In Persian]
Aksman, V., & Tivanen, S. (2014). Mobile media functions and their consequences (E. Movahedian & A. Shahali, Trans.). Media Studies and Planning Center, [In Persian]
Arkanzadeh Yazdi, S. (2014). Professional applications of smartphones in Iranian journalism. First Conference on Smartphones and Lifestyle, [In Persian]
Arkanzadeh Yazdi, S. (2017). Examining the effects of new media on Iran’s media system (Doctoral dissertation, Institute for Humanities and Social Studies, ACECR). [In Persian]
Babbie, E. (2006). The practice of social research (Vol. 1, R. Fazel, Trans.). SAMT Publications[In Persian]
Burum, I., & Quinn, S. (2017). Mobile journalism (E. Bakhshandeh, Trans.). Saniyeh Publications[In Persian]
De Vaus, D. A. (1997). Surveys in social research (H. Nayebi, Trans.). Ney Publications. [In Persian]
Henseler J, Ringle CM, Sinkovics RR (2009). The Use of Partial Least Squares Path Modeling in International Marketing." Advances in International Marketing, 20, 277-319.
Katz, E., Blumler, J.G. and Gurevitch, M. (1974) “Utilization of Mass communication by the Individual”, in J.G. Blumler and E.Katz, The uses of Mass communication, pp.19-32. London: Faber
Ketabdar, A. (2007). The role of university education in enhancing professional journalism skills in Iran (Master’s thesis, Allameh Tabataba’i University). [In Persian]
Kosari, M., Javadi Yeganeh, M. R., & Kheirkhah, T. (2006). Mobile phone usage among Iranian users (with emphasis on uses and gratifications theory). Journal of Cultural and Communication Studies, (7), 205–226. [In Persian]
Mahdizadeh, S. M. (2010). Media theories: Mainstream and critical perspectives. Hamshahri Publications. [In Persian]
Matani, M., Soufi, M. A., & Rezvani, M. (2017). Social factors affecting media consumption. Media and Communication, 3(1), 23–33. [In Persian]
Mo’tamednejad, K. (1976). Mass communication media (Vol. 1). Faculty of Social Communication Sciences. [In Persian]
Molaei, M. M., & Ketabdar, A. (2013). Interactive opportunities of social media for television programs: A study of citizen journalism levels in four IRIB and Persian satellite programs. Media Journal, (91), 51–69. [In Persian]
Montazergheym, M., & Tatar, A. (2005). Internet, social capital and silent groups. Cultural and Communication Studies, (4), 223–245. [In Persian]
Rogers   M. Everett, Diffusion of Innovations, 5th Edition. (2003). Free Press
Severin, W., & Tankard, J. (2002). Communication theories: Origins, methods, and uses in the mass media (A. Dehghan, Trans.). University of Tehran Press. [In Persian]
Shahabi, M., & Jahangardi, M. (2008). The social origins of patterns of use of Persian satellite television among Tehran audiences. Iranian Cultural Research, (2), 23–55. [In Persian]
Shokrkhah, Y. (2009). What is media literacy? Hamshahri Online. Retrieved March 5, 2019, from http://www.hamshahrionline.ir/news/83516/ [In Persian]
Soltanabadi, M. (2014). Mobile journalism. Saniyeh Publications. [In Persian]
Soltanabadi, M. (2017). Principles of online news writing. Saniyeh Publications. [In Persian]
Soltanabadi, M., & Tavakkoli, A. (2011). A comparison between blogging and journalism from the perspective of journalist-bloggers. Media Studies, (14), 121–138. [In Persian]
Soltanifar, M. (2015). Interview with Shargh Newspaper titled “Iranian modernity through mobile applications.” [In Persian]
Tenenhaus, M., Esposito Vinzi, V., Chatelin, Y. M., & Lauro, C. (2005). PLS path modeling. Computational Statistics & Data Analysis, 48, 159–205.
Windahl, S., & Signitzer, B. (1997). Using communication theory (A. Dehghan, Trans.). Ministry of Culture and Islamic Guidance. [In Persian]
Yazdkhasti, B., Adlipour, S., & Sepehri, A. (2013). Content analysis of Facebook pages and groups based on Habermas’s public sphere theory. Social Studies and Research in Iran, (5), 87–110. [In Persian]
Zamani, A., & Taghipour, F. (2017). Identifying factors of attractiveness in mobile social networks from users’ perspectives. Cultural Research Quarterly, 8(2), 45–71. [In Persian]
Ziaei-Parvar, H. (2003). Blogging and journalism in Iran: A comparative critique and mutual influence of two phenomena. Media Journal, (56), 34–49. [In Persian]