ارج‌شناسی و عدالت؛ بازنمایی فرودستان در سینمای دهه‌ی90 ایران؛ مطالعه موردی فیلم متری شش‌ونیم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجو؛ دانشگاه علامه طباطبایی
2 علوم سیاسی، دانشگاه علامه
چکیده
دستگاه‌ها و سازوبرگ‌های ایدئولوژیک همواره سعی بر تحمیل ارج‌شناسیِ کاذب و صورت‌بندی شکلی رابطه‌ی خیالی در اذهان عاملان اجتماعی دارند. سینمای غالب یا سینما در قالب روایت رسمی و دستگاهِ بیگانه‌سازِ قدرت، در جهت حفظ وحدت سیاسی و گفتمانی غالب، می‌تواند نشانگر طرد و انکار بدن‌ها و صداهای خاصی از حوزه‌ی عمومی باشد. «غیریت‌سازی» از فرودستان به مثابه صورتی از «سیاست هویت» و در تقابل با سیاست ارج‌شناسی، مسائل و معضلات را به اذهان معیوب و شخصیت‌های آسیب‌دیده فرو می‌کاهد. تحقق مطالبات ارج‌شناسی از یک سو در گرو توجه به الگوههای فرهنگی و نهادینه شده‌ی طرد و تحقیر است. از سوی دیگر توجه به سازوکارهای بازتولید ناعدالتی و نابرابری نسبت به فرودستان ضرورت دارد. هرگونه تلاش برای بازیابی اجتماع سیاسی مستلزم واژگون کردن سلسله‌مراتبی است که اولویت را به اسناد و روایت‌های رسمی می‌بخشد. «خوانش معکوس» انواع متون تولیدشده توسط روایت رسمی و غالب امکان دیدن و برجسته شدن بخش‌های سرکوب‌شده و به حاشیه رانده را فراهم می‌سازد، همچنین تمهیدات و مکانیزم‌های بازتولید طرد، حذف و سرکوب را افشاء می‌کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

 
آگامبن، جورجو. 1389. آپاراتوس چیست؟ ترجمه یاسر همتی، چاپ اول، تهران: نشر رخداد نو.
استم، رابرت. (1389). مقدمه‌ای بر نظریه فیلم، گروه مترجمان، چاپ دوم، تهران: نشر سوره مهر.
تیلور، استفنی. 1397. تحلیل گفتمان چیست؟ ترجمه عرفان رجبی، چاپ اول، تهران: نشر نویسه پارسی.
فرتر؛ لوک. 1387. لویی آلتوسر، ترجمه امیر احمدی آریان، چاپ اول، تهران: نشر مرکز.
فرقانی، محمد مهدی. جهرمی، سید جمال‌الدین. 1390. ارائه مدلی برای تحلیل گفتمان انتقادی فیلم، فصلنامه مطالعات فرهنگ و ارتباطات، شماره شانزدهم. صص 157- 129
قهرمانی، مریم. 1393. ترجمه و تحلیل انتقادی گفتمان: رویکرد نشانه‌شناسی. چاپ اول، تهران: نشر علم.
کیت‌گرانت، بری. 1394. ژانرهای سینمایی از شمایل‌شناسی تا ایدئولوژی، ترجمه شیوا مقانلو، چاپ اول، تهران: نشر بیدگل.
هاروی، دیوید. 1398. تاریخ مختصر نئولیبرالیسم، ترجمه محمود عبدالله‌زاده، تهران: نشر دات.
هونت، اکسل. 1392. بازشناسی و عدالت؛ طرح یک نظریه چندگانه عدالت، ترجمه سمیرا توسلی، سایت ترجمان علوم انسانی.
هیل، جان؛ گیبس، چرچ. 1388. رویکردهای انتقادی در مطالعات سینمایی، ترجمه علی عامری مهابادی، چاپ اول، تهران: نشر سوره مهر.
هیوارد، سوزان. 1388. مفاهیم کلیدی در مطالعات سینمایی، ترجمه فتاح محمدی، چاپ سوم، زنجان: نشر هزاره‌ی سوم.
  Fraser, Nancy. 1996: Social Justice in the Age of Identity Politics:Redistribution, Recognition, and Participation. Stanford University Press.
Genel, Katia. 2016: Jacques Ranciere And Axel Honneth, two critical approaches to the political. Columbia university press.
Honneth, A. 1996: The Struggle for Recognition. The Moral Grammar of Social Conflicts. Cambridge: Polity Press.
Idema, R. 2002: Analysing film and television: a social semiotic account of Hospital: an Unhealthy Business. In “Handbook of Visual Analysis” Edited by Leeuwen, Th and Jewiit, C. SAGE publication. P 183-207.
Jewitt, C and Oyama, R. 2002: Visual meaning: a social semiotic approach. In “Handbook of Visual Analysis” Edited by Leeuwen, Th and Jewiit, C. SAGE publication. P 134-157.
(2007):  Disrespect: The Normative Foundations of Critical Theory ,Cambridge; Malden, MA: Polity Press.
Kompridis, Nikolas. 2007:  Struggling over the Meaning of Recognition; A Matter of Identity, Justice, or Freedom? European Journal of Political Theory.
Ranciere, Jacques. 2016:  Critical questions on the theory of recognition, Columbia University Press..
Wodak , Ruth and Meyer,Michael.2001:  Methods OF Critical Discourse Analysis. SAGE Publications.